Bloemenweide: aanleg en beheer
Wil je een gedeelte van je gazon omzetten naar bloemenweide? Bloemenweide is minder intensief in beheer dan gazon. We spreken van een extensief beheer. Om een bloemenweide in stand te houden is het belangrijk de aanwezige (of gezaaide) soorten in bloei en tot zaadzetting te laten komen. In de herfst wordt de bloemenweide gemaaid en het maaisel afgevoerd. De bloemenweide gaat grotendeels kortgemaaid de winter over. Voor de overwintering van insecten is het interessant om een klein percentage van de weide niet mee te maaien. Er kan een pad gemaaid worden in de bloemenweide.
Foto's van de bloemenweides van de Great Dixter (studiereis op 19 mei 2023)
Borders: ontwerp, aanleg en beheer
Een bloemborder is mooi beschreven op Ecopedia als een verzameling van vaste planten waartussen soms ook een aantal eenjarige of tweejarige soorten worden gezet. Ook kleine stuiken, klimplanten en siergrassen worden in de border gezet. In de meeste borders krijgt elke soort een vaste plaats en wordt de border zorgvuldig opgebouwd zodat er variatie is in kleur en structuur. Maar het is niet noodzakelijk dat elke soort elk jaar op dezelfde plaatst blijft staat. Sommige vaste planten zaaien zichzelf uit en verplaatsen zich zo in de border. Het is een persoonlijke keuze of je dit wenst of niet.
Foto's van spectaculaire, sterk contrasterende bloemenborders in het najaar in de Great Dixter tuin. (heel) Intensief beheer (studiereis op 7 september 2023)
Eetbare beplanting: ontwerp, aanleg en beheer
Algemeen gesteld is een zonnige plek de gemakkelijkste plek om de meeste groente te kweken. Een moestuin ligt ideaal gezien in de zon als je warmteminnende tomaten of paprika's buiten wil telen of je je wil wagen aan de teelt van bloemkool. Echter zijn er ook redelijk wat mogelijkheden in de halfschaduw: kleinfruit en meerdere lekkere en klassieke kruidensoorten kunnen lange tijd gedijen in een halfschaduw situatie. Het is de moeite waard om andere bijzondere groentesoorten zoals yacon, oca en olijfkomkommer uit te proberen die zelf in deze omstandigheden een redelijke oogst leveren. Vergeet ook de Oost-Indische-Kers niet, wiens bladeren en bloemen eetbaar - pittig - en lekker kunnen zijn terwijl ze een mooi tapijt vormen in de beschaduwde moestuin. Elke soort heeft zo zijn eigen plek. Je kan planten proberen op een plek waar ze eigenlijk niet horen en da's soms leuk. Maar leuker nog is het om planten te zien floreren daar waar ze zich thuis voelen! Ga mee op zoektocht en probeer uit!
Foto's uit mijn eigen halfschaduw moes- en kruidentuin (augustus - september - oktober 2024)
Kastanje houten pergola's met (eetbare) klimplanten: aanleg en beheer
Een houten pergola dient eigenlijk als klimsteun voor klimplanten. Afhankelijk van de standplaats (milieu omstandigheden; type bodem, vochtigheid, zonnigheid etc.) kunnen eetbare soorten zoals kiwi, kiwibes of druif aangeplant worden. Een tweede functie is beschaduwing; een houten pergola kan beschutting bieden van de zon in de zomer, bijvoorbeeld voor een terras of een bankje in de tuin. Een andere toepassing die ik kan aanbevelen is de 'loofgang pergola': dit is een pergola die, slingerend door de tuin, bepaalde delen met elkaar verbind. Naast eetbare soorten kunnen ook klimrozen en andere klimplanten aan de steunpalen aangeplant worden.
Foto's uit de voorbeeldtuin van Loek Gorris van Eco-Care in Nederland (studiebezoek op 31 juli 2024).
Natuurdaken en intensieve daktuinen: onderhoud, beheer en renovatie
Een natuurdak of intensieve daktuin kan volgens een statisch of een dynamisch beplantingsconcept ingericht zijn. Bij het dynamische concept kunnen geschikte soorten toegevoegd worden bij de reeds aanwezige soorten om het geheel diverser en bestendiger te maken. De aangeplante soorten moeten in extreme gevallen in staat zijn om opnieuw vanuit zaad op te komen. Bij het statisch concept behouden (of verbeteren) we de bestaande beplanting. Bij een intensieve tuin met bordervegetatie is een irrigatie systeem in de meeste gevallen noodzakelijk. Bij een renovatie kan een nieuw beplantingsplan opgemaakt worden en vermoedelijk kan ook een (nood)irrigatie systeem soelaas bieden. Sedumdaken kunnen eventueel biodiverser gemaakt worden door de randen tot natuurdak om te vormen.
Natuurvijvers: aanleg
Een natuurvijver is een vijver die enkel door middel van zuurstofplanten helder wordt gehouden. Op de oevers worden voornamelijk inheemse oever en moerasplanten ingeplant, dieper in het water staan de zuurstofplanten. Een kleine vijver is een plantenvijver die geschikt is voor amfibieën en soorten die aangepast zijn aan het leven in het water, zoals de larven van waterjuffer en libel. Deze rooflarven jagen op kleinere ongewervelden in de vijver. Een vijver voor kikkers of salamanders is een vijver zonder vissen omdat de eitjes gevoelig zijn voor predatie door vissen: het is de belangrijkste reden om de vijver vrij van vis te houden. Een natuurvijver kan ook groter aangelegd worden en als een zwemvijver dienen, ook hier is het mogelijk om enkel door middel van waterplanten het water helder te houden!
Het bepalen van de vorm en grootte van de vijver.
Gevuld! Klaar om ingeplant te worden.
Pottentuinen en plantenbakken: beplantingskeuze, onderhoud, beheer
Potten en plantenbakken zijn een ideale manier om planten te kweken op een terras of in een andere situatie waar je planten wil houden op een plek waar verharding is die behouden moet blijven. Planten in potten of bakken zijn echter wel droogtegevoeliger en dus waterbehoeftiger en in de winter kunnen ze ook gevoeliger voor uitvallen zijn dan in volle grond. Er zijn natuurlijk manieren om het waterverbruik te beperken (het plaatsen van schalen onder de potten tijdens warme perioden) en in sommige gevallen, in plantenbakken, kan langzame druppel irrigatie ook een oplossing zijn. Een pottentuin kan echter ook een manier zijn om een unieke plantencollectie aan te leggen van planten die soms minder goed gedijen in gewone tuingrond. Ook hier is het dus weer de kwestie om planten te gebruiken die aangepast zijn aan de plek. Elke plek heeft zijn eigen mogelijkheden en beperkingen. We zoeken uit wat de mogelijkheden zijn!
Foto's van mijn eigen pottentuin (september - oktober 2024). Het leuke aan zo'n tuin (als je daar een hobby in ziet) is dat je potten kan herschikken. Zo kan je de tuin een soms nodige verfrissing geven. Een pottentuin is sowieso intensiever in beheer.